Een surprise show van hoog niveau. Blijft het luchtig of wordt het heftig?

“Chatten bij Het Luisterend Oog is een surprise show van hoog niveau. Je hebt geen idee waar het volgende gesprek over zal gaan. Blijft het luchtig of wordt het heftig? Het is de combinatie van uitdaging en spanning dat me in dit werk aanspreekt. Ik doe dit voor een ander, maar ook voor mezelf. Het geeft mij voldoening wanneer ik iemand spreek met een pittig probleem of heftige emoties. Dat ik het gesprek ook aan durf te gaan. Je weet wanneer je op de knop drukt dat je een heel erg moeilijk gesprek kan krijgen. Het is een mix van er voor iemand willen zijn en een stukje moeilijkheid opzoeken. Ik zie het als een uitdaging en dat heb ik misschien ook wel nodig.”, vertelt Bart.

Vrijwilligerswerk
“Ik heb eerder administratief vrijwilligerswerk bij het Rode Kruis. Dat was een functie die in het verlengde lag van mijn betaalde baan, maar dat bleek geen goede keuze. Bij de vrijwilligersvacaturebank in Gorinchem scrolde ik door de vacatures en de positie voor chatvrijwilliger bleef bij me hangen. Er sprak meteen uit dat je er echt voor iemand kan zijn. Ik werk al heel lang in echte mannen werelden waar het vooral om getallen en macht gaat. Het werk bij Humanitas gaat om hele andere kwaliteiten in iemand. Ik zeg wel tegen mensen: ‘ik was voorheen controller, zowel zakelijk als privé, maar je kunt niet alles in je leven in control houden’. Ik denk dat ik veranderd ben, iets relaxter en losser.. ehm..  ja ook door dingen die ik zelf heb meegemaakt. Dit zou 10 jaar geleden niet bij mij gepast hebben.”

 

bart-humanitas-het-luisterend-oogCounselling
“In het jaar dat Het Luisterend Oog op mijn pad kwam ben ik begonnen met mijn opleiding counselling. Later realiseerde ik me dat dat goed bij elkaar paste. De technieken die ik bij counselling leer gebruik ik ook tijdens het chatten. Omdat ik me nu meer vertrouwd voel praat ik ook makkelijker face to face met mensen. Ik durf bijvoorbeeld meer vragen te stellen en door te vragen. Ik merk dat mensen het prettig vinden dat ze bij je terecht kunnen voor een praatje over iets meer dan het weer. Ik vraag door, toon empathie en ga samen met degene op zoek naar hoe die ander iets kan proberen te veranderen of er anders mee om kan gaan. Je kan bijvoorbeeld in een werksituatie komen waar je keuze hebt om dingen te veranderen of in een situatie waar je niks in kan veranderen. Door je bepaalde dingen af te vragen kan je er het beste van te maken, bijvoorbeeld: hoe kan ik met meer voldoening naar mijn werk gaan?”

De heftige chat
“Er is een chat met een meisje die me erg is bijgebleven. Het ging over misbruik door haar vader waarvan ze ook zwanger was. Ze was een periode opgenomen in een kliniek en vertelde me dat ze ‘s nachts regelmatig wakker werd en dan de aanwezigheid van haar vader voelde. Dat raakte me zo diep, vooral omdat ik zelf vader ben van twee dochters. Wat ik me realiseerde was hoe dat kind op zo’n jonge leeftijd al verpest is. Ja, bij zo’n kind vraag ik me af, komt het ooit nog goed? Je kan de beste begeleiding krijgen, maar je bent zo diep gekwetst, getraumatiseerd ook. Ik heb het idee dat we als vrijwilligers wel eens vergeten dat je vaak de eerste bent die zo’n verhaal hoort. Ik denk dat je daarin heel veel voor iemand kan betekenen door er te zijn, niet zeggen doe dit of dat, maar vooral te luisteren, zodat de ander zich gehoord voelt. Dat was voldoende voor haar. Het is ook gebeurd dat we samen muziek gingen uitzoeken en luisteren. We luisterden naar een Amerikaanse zangeres die veel heeft meegemaakt in haar jeugd en daarover zingt.”

 

bart-humanitas-het-luisterend-oogVoldoening
“Ik haal onbetaalbare voldoening uit het werk, bijvoorbeeld wanneer iemand aan het einde van het gesprek zegt: ‘dankjewel, fijn dat je er voor me was, dat je hebt geluisterd en niet meteen met een oordeel of met een advies klaar stond.’ Ja, dan denk ik: ‘ik heb iets goeds gedaan.’ En wanneer diegene er ook nog achteraan zegt: ‘ik heb een aantal dingen waar ik over na kan denken en tools waar ik verder mee kan’, dan denk ik: ‘wow!’ Ik krijg er niet voor betaald, maar er kan ook geen geld tegenover staan. Aan de andere kant is het triest dat er zoveel behoefte aan deze gesprekken is. Het zijn geen mensen die meteen bij een officiële hulpverlener aankloppen, denk ik. Hopelijk daarna wel.”

Onbegrip
“Er is een deelnemer.. die ja.. ehm.. van een afstand bekeken… iemand die psychiatrische hulp nodig heeft. Wanneer je ergens op door vroeg of op reageerde, was het heel snel van: ‘je begrijpt me niet! En al die hulpverleners begrijpen me niet!’ Dat je op een gegeven moment merkt dat hij een schild om zich heen heeft. Ik probeer altijd een ingang te vinden om in gesprek te komen. Vaak lukt het om te raken wat er echt speelt. Bij die deelnemer lukte me dat niet, die wilde alleen geholpen worden door zijn verhaal te vertellen en onmiddellijk te gaan schoppen wanneer ik hem niet begreep. Niemand begreep hem. De eerste keer was dit teleurstellend voor me, ik dacht: ‘er zijn dus ook mensen waar ik niks voor kan betekenen.’ Maar dat moet je accepteren… nou ja moet.., het is handig wanneer je dat kan accepteren. Je kan wel eens een gesprek hebben waar je later moet constateren dat je voor die persoon niet veel hebt kunnen doen. Dat je je afvraagt: ‘waar lag dat aan? was dat iets in mij?’ Dat kan natuurlijk ook. Ik geef zelden advies, maar natuurlijk heb ik wel eens wat in mijn hoofd: ‘deze deelnemer moet in ieder geval eens naar een huisarts.’ In mijn opleiding counselling gaat het vaak over de onbenutte mogelijkheden van mensen. Mensen zien vaak niet dat er altijd een keuze is. Zelfredzaamheid is een heel mooi woord, maar ik spreek toch vaak mensen die zo ontzettend in de put zitten en een handje nodig hebben om daar uit te klimmen. In zo’n gesprek luister ik, stel ik vragen en laat ik de ander denken. Het gebeurt regelmatig dat iemand zegt: ‘zo heb ik er nog nooit tegenaan gekeken’. Er gebeurt iets in dat hoofd. Wanneer je de juiste vragen stelt kan iemand in één gesprek tot inzicht komen.”

Leerzaam
“Heb ik veel geleerd in dit vrijwilligerswerk? Ehm.. ja.. ik heb in het begin geleerd, en daar ben ik ontzettend van geschrokken, hoe groot de behoefte is aan deze gesprekken. Er zijn zoveel mensen die de anonieme chat van Humanitas kiezen om hun verhaal kwijt te kunnen. Ik heb vooral veel over mezelf geleerd en had niet verwacht dat ik dit zo lang zo fijn zou vinden om te doen. Ook heb ik geleerd dat ik me blijkbaar goed kan inleven in iemand en dat het anoniem, online met elkaar praten erg goed kan werken. Je spreekt wel eens mensen die zeggen: ‘dat kan toch helemaal niet, je ziet geen mimiek, je hoort iemands stem niet’. En dat klopt natuurlijk, maar de ander voelt zich juist vrij om te praten, omdat ie niet gezien wordt, niemand in de ogen hoeft te kijken en weet: dit is anoniem. Daar zit een enorme kracht in denk ik.”

 

bart-humanitas-het-luisterend-oogInleven
“Tijdens het chatgesprek leef ik me helemaal in en vergeet alles om me heen. Ik heb na afloop wel eens met tranen in mijn ogen gezeten. Dit gevoel glijdt vaak snel van me af en natuurlijk denk ik er later nog wel eens over na, maar stap er ook weer makkelijk uit. Ik vind het een prettige eigenschap die ik misschien wel heb ontwikkeld door de dingen die ik zelf heb meegemaakt. Loslaten was in het verleden voor mij een item en nu ben ik daar goed in geworden. Tijdens het gesprek ben ik er helemaal voor diegene en dat de emoties van me afglijden betekent niet dat ze er niet zijn. Na afloop van de dienst ga ik wat anders doen, bijvoorbeeld lezen. Ik heb altijd een thriller en boeken over persoonlijke ontwikkeling liggen. Op dit moment lees ik een heftig verhaal van een Deens schrijversechtpaar: Lars Kepler. Het gaat over een meisjesinternaat waar meisjes, met een moeilijk verleden, onder strenge begeleiding wonen. Op een gegeven moment wordt een meisje vermoord aangetroffen en een begeleidster ligt in een schuurtje met ingeslagen schedel. Een commissaris gaat proberen te ontdekken wie die moorden gepleegd heeft. Vroeger had ik de neiging om alle hoofdstukken over te slaan en het einde te lezen. Nu kan ik accepteren dat dit het boek is zoals de auteur het bedoeld heeft.”

 

Tekst & Foto’s: Raymond Dekker

 

Lees ook het interview met vrijwilliger Mitsai: Ze was helemaal blij. En ik ook!

Lees ook het interview met vrijwilliger Laura: zich iets minder alleen voelen, al is dat maar een uurtje

Lees ook het interview met vrijwilliger Marc: Je kunt mensen niet begrijpen, zelfs als je iets soortgelijks hebt meegemaakt